Sommige mensen hebben alleen last van dwanggedachten, andere mensen hebben ook last van dwanghandelingen. Ze voelen zich gedwongen om bepaalde handelingen steeds opnieuw uit te voeren. Deze dwanghandelingen worden vaak vooraf gegaan door dwanggedachten.

Dwanggedachten
Men kan last hebben van steeds terugkerende, niet gewilde en storende gedachten die zich opdringen en lang aanhouden. Deze gedachten veroorzaken veel angst en spanning. Men weet vaak dat de gedachten niet reëel zijn, maar kan deze niet van zich afzetten.
De onderwerpen waar mensen met een dwangstoornis bang voor zijn, kunnen verschillen. Je krijgt bijvoorbeeld de gedachte tijdens het autorijden dat je misschien wel die fietsers heeft overreden die je net passeerde. Je ziet al voor je dat je in de gevangenis terecht komt omdat je zomaar bent doorgereden en je krijgt een beeld van de koppen in de krant waarin staat dat door jouw schuld een kind is overleden. Omdat deze gedachte veel angst oproept, ga je steeds terug om te kijken of alles ‘in orde’ is.

Om de angst weg te krijgen kan men in het hoofd een aantal rituelen afwerken om deze zogenaamde ‘verkeerde’ gedachten te compenseren. De spanning vermindert dan op korte termijn, op langere termijn krijg je juist meer last van angsten omdat je, door de rituelen uit te voeren, de angstgedachte serieus neemt en hiermee het dreigende ‘gevaar’ bevestigt.
Zo zijn er nog veel meer thema’s waar je bang voor kunt zijn.

Dwanghandelingen
Hier gaat het om bepaalde handelingen, die steeds uitgevoerd moeten worden om de angst en schuldgevoelens te verminderen die door de angstgedachten worden veroorzaakt. Het begint vaak bij angstige gedachten die zich ongewild steeds aan je opdringen en die bepaalde dwanghandelingen uitlokken.
Je bent bijvoorbeeld bang dat het huis zal ontploffen omdat je denkt dat de gaspitten open staan. Ook al weet je dat je dit zojuist nog hebt gecontroleerd, toch heb je geen rust meer. Sterke angstgevoelens dwingen je opnieuw het gasfornuis te controleren. Na verloop van korte of langere tijd begint hetzelfde proces weer van voor af aan. Door hier steeds weer aan toe te geven, vertrouw je jouw eigen waarneming niet meer en raak je verstrikt in jouw eigen controle ritueel. Hierdoor kan je terecht komen in een vicieuze cirkel van controledwang.
Een andere veel voorkomende dwanghandeling is het alsmaar moeten poetsen (smetvrees) en wassen (wasdrang). Dagelijks kan de patiënt hier uren aan besteden en krijgen andere zaken, zoals partner of gezin, onvoldoende aandacht.

Terug naar de vorige pagina.